Koku Çarkı (Fragrance Wheel) Nedir?
Koku çarkı, temel koku ailelerini ve bu ailelere bağlı alt kategorileri görselleştiren taksonomik bir haritadır. Bu dairesel düzende her koku grubu, karakteristik benzerlikleri ve farklılıkları temel alınarak konumlandırılır.
Koku çarkı, kokular arasındaki olfaktif akrabalıkları somutlaştırırken; birbirine yakın konumlanan gruplar ortak notaları paylaşır, uzaklaşan gruplar ise yapısal olarak farklılaşan karakterleri temsil eder.
Koku Aileleri ve Koku Çarkı
Koku çarkına baktığımızda, merkezi çevreleyen 4 ana kategoriye ek olarak, dış halkada detaylandırılmış tam 14 farklı alt aile bulunmaktadır.
Bu sistem çiçeksi notalardan oryantal baharatlara, odunsu derinliklerden tazeleyici narenciye ve su esintilerine kadar uzanan geniş bir koku yelpazesini bir bütün olarak sunar.
Koku dünyasını bir kütüphane gibi düşünürsek, bu 4 büyük aile kütüphanenin ana bölümlerini oluşturur. Çarkın merkezinde yer alan bu 4 ana grup, kokunun temel karakterini belirler. Her bir aile, parfümün karakterini, kalıcılığını ve yayılım gücünü belirleyen temel genetik koda sahiptir.
1.Çiçeksi Koku Ailesi (FLORAL NOTES)
Çiçeksi koku ailesi en yaygın bilinen koku ailelerinden biri olmakla birlikte parfüm dünyasının en geniş kategorisidir. Tek bir çiçeğin veya bir çiçek buketinin kokusunu yansıtan notalardır. Taze kesilmiş çiçeklerden, pudralı bitişlere kadar uzanır.
Çiçeksi notalar Gül, Yasemin, Portakal çiçeği, Şakayık, Zambak, Gardenya, Manolya, Sümbülteber, İris vb. Notalardır.
Bu ana grup, çiçeklerin zarafetini temsil eden şu 3 alt aileyi kapsar:
*Floral (Çiçeksi): Taze koparılmış çiçekler gibi kokar. Gül ve zambak en çok kullanılan aromalardandır.
*Soft Floral (Yumuşak Çiçeksi): Yumuşak, kremsi, pudramsı, tatlı ve biraz kremalı aromalar.
*Floral Oriental (Çiçeksi Oryantal): İnce Baharat notalarını içeren çiçek aromalarıdır. Baharat ve çiçek karışımı (Portakal çiçeği, tatlı baharatlar).
2.Oryantal Koku Ailesi (ORIENTAL NOTES)
Oryantal koku ailesi çarktaki en sıcak ve yoğun bölümdür. Baharatlar, reçineler, kehribar (amber), yoğun vanilya vb. gibi zengin, tatlı ve bazen dumanlı içeriklerin birleşimidir. Çok kalıcıdırlar ve koridor etkisi (Silaj) ile kokuyu arkada bir iz gibi bırakma gücü yüksektir.
Oryantal notalar Vanilya, Mür, Anason, Tütsü, Amber, Tarçın, Karanfil vb. iç ısıtan notalarıdır.
Bu ana grup, sıcak, egzotik ve zengin kokuları temsil eden şu 3 alt aileyi kapsar:
*Soft Oriental (Yumuşak Oryantal): Yumuşak çiçek notaları, tütsü ve sıcak baharatlar ile karıştırılıp harmanlanıp ortaya çıkan aromalardır.
*Oriental (Oryantal): Klasik yoğun ve baharatlı oryantal esintiler tarçın, vanilya, misk gibi tatlı vb. sıcak notalı aromalardır.
*Woody Oriental (Odunsu Oryantal): Paçuli, sandal ağacı vb. gibi baharatlı ve tatlı aromalarla karıştırılmış aromalardır.
3.Odunsu Koku Ailesi (WOODY NOTES)
Odunsu koku ailesi genellikle sıcak ve gösterişli bir ailedir. Odunsu koku ailesi kokuya zenginlik, sıcaklık, derinlik, zarafet katarak çok farklı karakteristik özellikler ortaya çıkartan ailedir.
Odunsu notalara örnek olarak sandal ağacı, çam, paçuli, vetiver, oud, sedir ağacı vb. kesilmiş ağaçlar reçine, yosun, deri ve Toprak kokularının baskın olduğu notalardır.
Hem kadın hem erkek parfümlerinde ‘’Dip Nota’’ olarak çok sık kullanılır çünkü kokunun ciltte çok uzun süre kalmasını sağlarlar. Doğanın derinliklerini, ormanları ve ağaç gövdelerinitemsil eden bu aile parfümlere sağlam bir temel (baz) oluşturur.
Bu ana grup, doğayı ve derinliği simgeleyen 3 alt aileye sahiptir:
*Woody (odunsu): Temel ağaç ve orman kokuları Sedir ağacı, sandal ağacı, vetiver gibi aromalardır.
*Mossy Wood (Yosunlu Odun): Nemli toprak, meşe yosunu ve kehribar gibi tatlı ve pürüzsüz topraksı aromalardır. Meşe yosunu ve amber içeren "Chypre" (Şipre) tarzı klasik kokular.
*Dry Wood (Kuru Odun): Kuru, dumanlı veya deri benzeri odunsu notalardır.
4. Fresh (Taze/Ferah) Koku Ailesi (FRESH NOTES)
Fresh koku ailesi temiz ferah parlak kokuları kapsar. Enerjik, hafif ve genellikle "temizlik" hissi veren kokulardır. Erkek kokularında daha çok kullanılan bu koku ailesi daha güçlü koku oluşturmak için baharatlı notalarla bir araya getiririlir aromatik, ekşi notalar, meyveli notalarlada harmanlanabilir ayrıca otsu, narenciye, okyanus kokuları fresh koku ailesine mensuptur.
Fresh notalara örnek olarak Adaçayı, bergamot, greyfurt, lavanta, limon vb taze ferah hissi veren notalardır.
Bu ana grup, Canlandırıcı ve enerjik esintileri kapsayan en geniş grup olup 5 alt aileden oluşur:
*Aromatic (Aromatik): Lavanta ve otsu bitkilerin ferahlığı odunsu kokularla karıştırılmış temiz taze aromalardır.
*Citrus (Narenciye): Limon, portakal, bergamot, mandalina gibi lezzetli veya keskin aromalardır.
*Water (Su/Deniz): Deniz, Okyanus ve yağmur sonrası taze hava hissi andıran su kokuları aromalarıdır. Deniz esintisi, yağmur sonrası hava, ozon.
*Green (Yeşil): Yeni biçilmiş çim ve yeşil akor kokuları.
*Fruity (Meyvemsi): Tatlı meyve notaları (Narenciye dışındakiler) şeftali, armut, elma gibi tatlı yenilebilir ve tropikal aromalardır.
Ayrıca bu 4 ana ailenin altındaki 14 alt aile içindede karakteristik birleşimle oluşan bazı klasik koku yapıları şunlardır: Şipre (Chypre) koku ailesi, Fujer (Fougere) koku ailesi, Gurme (Gourmand) koku ailesi vb.
Koku Ailelerinin Özeti: Dört Temel Karakter
Bu deryadeniz yapı, aslında 4 ana ruh hali etrafında döner ve her biri kendi içinde onlarca alt dala ayrılarak çeşitlenir…
Bir Koku Hangi Aileleri İçerebilir?
*Geçişler Komşuluk İlişkisine Göredir: Çarkta yan yana duran aileler birbirine benzerdir. Örneğin, bir parfüm hem "Floral" hem de "Soft Oriental" notalar taşıyorsa Floral Oriental olarak sınıflandırılır.
*Zıtlıklar: Çarkın tam karşısında yer alan gruplar birbirini dengeler. Örneğin, çok tatlı bir Oryantal parfümü dengelemek için "Citrus" (Narenciye) notaları eklenebilir.
*Karma Sınıflandırma: Bir koku, açılışında (Üst nota) Fresh/Citrus iken, kalbinde (Orta nota) Floral, kurumasında (Alt nota) Woody olabilir. Bu durumda koku "Odunsu-Çiçeksi" olarak tanımlanır.
GIRENAS COSMETIC
